Derde plek: thuis in de bibliotheek

In onze maatschappij is er een groeiende nood aan plekken waar mensen spontaan kunnen  samenkomen, los van commerciële druk of institutionele verplichtingen. Het concept van de ‘derde plek’, zoals beschreven door socioloog Ray Oldenburg, verwijst naar zulke informele, laagdrempelige omgevingen waar gemeenschap ontstaat. Ze zijn publiek, vrij toegankelijk, niet-verplichtend en dragen een fundamentele missie uit: het bevorderen van kennis, cultuur, verbondenheid en democratisch burgerschap. Bibliotheken zetten het gemeenschapsbelang centraal. Net daarin schuilt hun kracht én hun relevantie in deze tijd.

Het is echter niet gemakkelijk om een ruimte te bieden waar iedereen uit de samenleving een plek vindt. Het vereist immers een specifieke expertise. Daarom is het belangrijk om als bibliotheekprofessional niet enkel levenslang leren te ondersteunen, maar er ook zelf mee aan de slag te kunnen gaan. In dit boek lees je concrete voorbeelden, van het plantenhotel tot een schaakspel in de gevangenisbibliotheek en jongeren als local heroes. Maar ook voorbeelden van gebouwen waarin de bibliotheek samenhuist met andere diensten. Het zijn telkens unieke verhalen, uit binnen- en buitenland, die passen in de verbindende aanpak.

De bibliotheek als derde plek is geen vanzelfsprekendheid, maar een bewuste keuze voor een samenleving die ruimte maakt voor ontmoeting, dialoog en inclusie. Het realiseren en behouden van zo’n open, gastvrije plek vraagt visie, inzet en samenwerking. Door bibliotheken structureel te ondersteunen – financieel, beleidsmatig én maatschappelijk – geven we een krachtig signaal: dat er in onze samenleving plaats is voor iedereen, en dat vrije toegang tot kennis, cultuur en gemeenschap een gedeelde verantwoordelijkheid is. De getuigenissen in dit boek bieden inspiratie voor bibliotheekprofessionals die dagelijks vorm geven aan de bibliotheek als derde plek. Tegelijk fungeren ze als krachtig voorbeeld en overtuigend pleidooi voor beleidsmakers die mee willen bouwen aan een veerkrachtige en gezonde samenleving.

Met bijdrages van:

-   Stieve Van der Bruggen (coördinator en bibliothecaris Thomas More-hogeschool) 

-   Paul Buschmann (faculteitsbibliothecaris Letteren en Wijsbegeerte UGent) 

-   Jolanda Osstyn (coördinator kenniscentrum CoCon, Hogeschool VIVES) 

-   Elselien Dijkstra (schrijfster voor het Nederlandse vakblad Bibliotheekblad) 

-   Marjoleine Delva (medewerker bibliotheek- en cultuurwerking DVV Midwest) 

-   Deniza Miftari en Saidja Callewaert (medewerkers bij Kenniscentrum ARhus) 

-   Greta Vandeborne (schrijfster in mantelzorg, rouw en ouder worden) 

-   Dr. Hannelore Vogt (voormalig directeur Stadsbibliotheek Keulen, nu bibliotheekconsultant) 

-   Andrea Broe Haisley (bibliotheekmedewerker Gellup Library); Rikke Schmidt Maltesen (kinderopvoeder Aarhus); Helene Bruhn Schvartzman (consultant in Codesign en Duurzaamheid Aarhus) en Susanne Gilling (manager Library Services bij Aarhus Public Libraries)

-   Lisa Croese (programmamaker Westfriese bibliotheken Nederland) 

-   Harri Annala (bibliothecaris centrale bibliotheek Helsinki) 

-   Ioanna Zorba, Arietta Papaioannou en Evdoia Valera (informatiespecialist, hoofdbibliothecaris en bibliothecaris bij de University of Ioannina Library & Information Centre

 O.l.v. VVBAD