Het Eeuwfeest

Een jongenskoor uit een Bredase villawijk zong onder Bernard Haitink, nam met Ton Koopman de Mattheüs Passion op en trad op in Westminster Abbey in Londen en de Notre-Dame in Parijs. Wat in 1926 begon als parochiekoor van de nieuwe Sacramentskerk aan de Zandberglaan, groeide uit tot een ensemble van internationale allure. Een eeuw later bestaat het nog, maar vanzelf ging dat allerminst.

Adriaan Weterings begon als koorknaap en was jarenlang bestuurder van koor en gebouw. Hij vertelt over die eeuw van binnenuit, rijk geïllustreerd met bijna 400 foto’s. Het is een eeuw van mensen die groter dachten dan hun parochie. Al in de begintijd mopperde een kapelaan: “Ge moet ze niet zoveel solo’s laten zingen, de mensen zitten de hele tijd naar boven te kijken.” Een dirigent en een pastoor haalden met een list een orgel van de protestantse orgelbouwer Flentrop binnen, wat officieel verboden was. Een rommelmarkt bracht de koorjongens naar de Sint-Pieter in Rome. En in de koorbanken ontstonden vriendschappen voor het leven.

Maar het boek verzwijgt de keerzijde niet. Toen eind jaren negentig de kerken leegliepen, dreigde sluiting. De gemeenschap kocht in 2000 haar eigen kerk, met een zangmarathon van 33 uur, de gift van een onbekende en de inzet van talloze vrijwilligers. Zestien jaar later onttrok het bisdom Breda de kerk aan de eredienst. In 2020 werd Weterings zelf aansprakelijk gesteld voor een half miljoen euro, een eis die ter zitting geen stand hield.

Waarom gaat de Rooms-Katholieke Kerk zo met haar eigen mensen om? Weterings zocht het antwoord ook buiten Breda, in de geschiedenis van de Kerk zelf. Daarmee is dit jubileumboek meer dan een lofzang. Het is ook een eerlijke en soms ongemakkelijke spiegel voor wie in deze traditie is opgegroeid.

Na alles wat er is gebeurd, staat er nog altijd een gebouw en zingt er nog altijd een koor: als Zandberg58 en als de Kooracademie Breda, waar nu jongens én meisjes zingen. Wat generaties zangers, ouders en vrijwilligers pro deo opbouwden, bleek sterker dan wat hun van kerkelijke zijde werd afgenomen. In december 2025 maakte de Bredase burgemeester bekend dat het koor een Koninklijke Erepenning was toegekend: wereldlijke erkenning voor honderd jaar trouw aan de muziek, de cultuur en elkaar.

En het zingt nog altijd.