Mens in volheid

Hoogbegaafdheid wordt bijna altijd vastgesteld met een IQ-test: wat boven de grens komt, heet hoogbegaafd. Maar een maat bepaalt niet alleen wat je meet, ze bepaalt ook wat je ziet. Wie hoogbegaafdheid gelijkstelt aan een hoog verstand, mist de rest: het scherpere waarnemen, het heftigere verlangen, de hardnekkige honger naar zin. Die heten dan te gevoelig, te druk, te zwaar. Een kind leert zo dat zijn verstand telt en dat de rest van zijn intensiteit beter verborgen kan blijven.

Mens in volheid beschrijft hoogbegaafdheid als intensiteit in vier domeinen die uit dezelfde bron komen: hoogintelligent, hoogsensitief, hoogseksueel en hoogspiritueel, van denken en voelen tot levenskracht en zingeving. Werken ze samen, dan ontstaat een rijk en scheppend leven. Vindt de intensiteit geen bedding, dan ontspoort ze in chaos of in controle: in overprikkeling, innerlijke strijd en vervreemding, die zoveel hoogbegaafde mensen kennen zonder ze te kunnen plaatsen.

Vanuit het werk van Kazimierz Dąbrowski laat Dineke van Kooten zien hoe juist die spanning de motor van groei kan worden: de weg van uiteenvallen naar een hogere samenhang. Voor wie zichzelf in deze bladzijden herkent, en voor wie een hoogbegaafde begeleidt, liefheeft of probeert te begrijpen.