Gelede boerderijen in Fryslân

De meeste mensen denken bij Friese boerderijen aan de drie traditionele modellen: de kop-hals-romp-, de kop-romp- en de stelpboerderij. Veel minder bekend zijn de opmerkelijke boerderijen die vanaf het begin van de twintigste eeuw in Fryslân verschijnen, waaronder de zogenoemde gelede boerderijen.
De introductie van dit boerderijmodel paste bij het vooruitstrevende karakter van grote particuliere en institutionele landeigenaren en van boeren die op zoek waren naar manieren om hun stalinrichting en boerderijbouw te moderniseren. Bij de gelede boerderij stonden een goed stalklimaat, de gezondheid en het welzijn van het vee, een betere hygiëne en productkwaliteit, brandveiligheid en een efficiënte bedrijfsvoering centraal. Kenmerkend was de komst van de zogenoemde Hollandse stal, die sterk bijdroeg aan het succes van deze bouwvorm. In Gelede boerderijen in Fryslân worden deze opmerkelijke boerderijen voor het eerst in boekvorm uitgebreid belicht.

Hans de Haan en Jacob H.P. van der Vaart zijn verbonden aan de Boerderijenstichting Fryslân en deden de afgelopen tien jaar onderzoek naar de modernisering van de boerderijbouw en de stalinrichting in Fryslân in de eerste helft van de twintigste eeuw.