Leidse dekens

In Leiden werden tussen 1580 en 1980 miljoenen dekens geweven. Lekkere dikke, zachte, pluizige, wollen dekens, die gaandeweg op de bedden van alle Nederlanders terechtkwamen en ook in de rest van de wereld geliefd waren. De Leidse deken werd internationaal een begrip. Gedurende de eerste tweehonderdvijftig jaar waren steeds een dertigtal dekendrapiers en -fabrikeurs verantwoordelijk voor de productie. Na 1830 waren dat de eigenaren van een handvol grote gemechaniseerde fabrieken met nog altijd bekende namen als Zaalberg, Scheltema en Van Wijk.
Dit boek vertelt het verhaal van de Leidse wollen dekens vanaf het jaar waarin de eerste dekenwever in Leiden kwam wonen, tot het jaar, vier eeuwen later, waarin de laatste Leidse deken werd verkocht. In dit vlot geschreven boek, voorzien van ruim vierhonderd illustraties, laat vormgevingshistoricus Mienke Simon Thomas zien hoe de Leidse dekens eruitzagen en hoe ze door de eeuwen heen gemaakt werden. Ze beschrijft het werk van wevers, ruwers, ploters, ververs, schrobbelaars, spinners, spoelers, festonneerders, patroontekenaars en ontwerpers en nog een tiental andere specialisten. Zij vertelt hoe de deken aan het einde van de zestiende eeuw geïntroduceerd werd als luxeproduct voor de elite, hoe deze al snel tot het alledaagse gebruiksgoed ging horen en hoe de deken ten slotte evolueerde tot een modieus design-item. Het verhaal van de Leidse deken weerspiegelt de politiek-economische en sociaal-culturele geschiedenis van Nederland tot in de meest onverwachte details. Met het verschijnen van dit boek is Leiden niet langer slechts de ‘lakenstad’ maar ook de dekenstad van Nederland.

Mienke Simon Thomas (1954) werkte bijna dertig jaar als conservator vormgeving in Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. Zij organiseerde daar de tentoonstellingen 'Hand Made, lang leve het ambacht' (2013), 'Design Derby: Nederland België' (2015) en 'nederland <> bauhaus: pioniers van een nieuwe wereld' (2019). Daarnaast schreef ze o.a. 'Goed in Vorm: honderd jaar ontwerpen in Nederland' (2008). Ze promoveerde in 1996 op de studie 'De Leer van het Ornament; versieren volgens voorschrift'. In 2021 was zij betrokken bij de oprichting van de Stichting Leidse Deken.