Orthodox Psalter

De Psalmen in beeld

Dit Orthodox Psalter bevat de 151 Psalmen en de eerste negen Oden uit de Septuaginta, vertaald in het Nederlands. De teksten worden begeleid door kleine iconen die de gebeden beeldend interpreteren.

Ruim voor de geboorte van Jezus Christus vertaalden Joden in Alexandrië de Hebreeuwse Bijbel naar het Grieks: de Septuaginta. Voor de Vroege Kerk vormde deze vertaling de heilige Schrift. Met name de Psalmen speelden een belangrijke rol voor de eerste christenen, omdat zij er verwijzingen naar Jezus in herkenden.

De Psalmen kregen een belangrijke plek in de christelijke erediensten en getijdengebeden, evenals enkele andere hymnen uit de Schriften en het Evangelie. Deze zijn opgenomen in het boek Oden, dat in veel Griekse handschriften de Psalmen vergezelt.

Later kwam er een nieuw type Psalterhandschriften waarin miniaturen in de marge de tekst verbeelden. Terwijl in het Utrechtse Psalter (geschreven in het Latijn) de pentekeningen vaak een letterlijke weergave zijn, verwijzen de afbeeldingen in Griekse en Slavische handschriften vaker naar Christus en christelijke feesten zoals Pasen en Hemelvaart.

De Russische kunstenares Natalia Ermakova (1938-2021), van wie iconen in verschillende kerken in Nederland hangen, heeft op basis van onder andere het Kievse Psalter digitale restauraties gemaakt van de miniaturen. Deze unieke uitgave combineert de betekenisvolle afbeeldingen met de tekst van De Psalmen van de Vroege Kerk uit 2024.

'Al tien jaar droomden we ervan om deze "koffietafeleditie" te maken. Naast het woord hebben we nu ook het beeld als kennismaking met de Orthodoxe interpretatie van de Schriften. Juist in deze tijden van oorlog kan de lezer zien hoe Oosterse christenen vanouds het Oude Testament vooral symbolisch lazen. De vijanden waarover de Psalmen spreken zijn dan de innerlijke demonen waarmee we worstelen.'

– Michael Bakker, rector van het St. Irenaeus Orthodox Theologisch Instituut.